VOF Witte Wezenspyk, kaasboerderij en schapenhouders in Den Burg (Noord-Holland) 

Op het eiland Texel wordt al meer dan vijfhonderd jaar op ambachtelijke wijze kaas gemaakt. Kaasboerderij en schapenhouderij Wezenspyk zet deze traditie voort. Onder meer met de Echte Texelse schapenkaas.

  • Kaasmakerij verwerkt koeien-, schapen- en geitenmelk (totaal 850.000 kilo melk)
  • 290 schapen
  • 5 firmanten, 6 fulltime werknemers en 6 parttimers (totaal 12 fte)
  • boerderijwinkel, kaascafé, schapenmuseum en wandelpad

Texelse kaastraditie voortgezet

Op het eiland Texel wordt al meer dan vijfhonderd jaar op ambachtelijke wijze kaas gemaakt. Kaasboerderij en schapenhouderij Wezenspyk zet deze traditie voort. Onder meer met de Echte Texelse schapenkaas.

Het eiland Texel is wereldberoemd als schapeneiland. De ‘Texelsheep’ loopt zelfs op de andere kant van de aardbol. Maar wie het eiland bezoekt, kan alles te weten komen over zeehondjes en scheepswrakken. Over dat beroemde schapenras was tot voor kort vrijwel niks te vinden. Ja, je ziet het ras in de weilanden lopen. Maar achtergrondinformatie en leuke weetjes waren niet beschikbaar. 1,5 jaar geleden kwam daar verandering in. Samen met enkele andere schapenhouders en andere betrokkenen tilde schapenhouder en kaasmaker Anton Witte een schapenmuseum van de grond.

Witte en zijn vrouw Janine weten hoe ze de gasten op Texel naar hun kaasboerderij kunnen trekken. Het schapenmuseum, een kaascafé en kaasproeverijen zijn trekpleisters die de kaasverkoop ondersteunen.

Kaasbloed

Tot 2012 was het bedrijf van Witte en zijn vrouw een kaasboerderij met melkkoeien. In die jaren kwam het inzicht dat ze geen opvolger hadden voor de melkveetak. “Onze kinderen hebben geen koeienbloed, wel kaasbloed”, zegt Witte. “De jongste zoon wil over een jaar of twee hier verder als opvolger. We besloten het bedrijf om – naast de al bestaande kaasboerderij –  om te bouwen naar een schapenhouderij.”

Het verzorgen van de melkschapen, het werk op de kaasboerderij en winkel worden gedaan door Witte en zijn vrouw. Zijn drie kinderen, ook firmanten in de onderneming, ondersteunen hen op afstand. De een met de boekhouding, de ander met marketing en de derde met automatisering. Om op het bedrijf alles goed te laten draaien, heeft Witte nog zes mensen fulltime in dienst en zes parttimers. Witte verwerkt niet alleen de op het eigen bedrijf geproduceerde melk, maar ook koeienmelk en geitenmelk van andere bedrijven.

Witte is met zijn bedrijf nog in omschakeling. Het besluit om naar de schapenhouderij over te stappen, is in 2012 genomen, maar nog niet helemaal gerealiseerd. De Texelaar is vooral een vleesras en levert weinig melk. Witte is bezig met Friese melkschapen meer melktypische dieren te fokken. Een klus waar hij zo’n vijf jaar voor heeft uitgetrokken.

Ondertussen is de schapenhouder bezig met het proefdraaien met biologische landbouw. Een officiële aanvraag voor het eko-keurmerk is nog niet ingediend. Wel heeft hij al wat experimenten uitgevoerd. Minder of zelfs geen kunstmest, inzaaien van gras/klaver en nu ook met luzerne zijn tot op heden gunstig uitgevallen.

Witte heeft het gevoel dat hij nauwelijks een andere keus heeft om biologisch te produceren. Voor zijn klanten heeft hij een ‘goed verhaal’ nodig. “Veel mensen denken dat we al biologisch zijn om dat hier enkele kippen en twee varkens lopen. Maar dat is niet voldoende, onze bedrijfsvoering moet een eerlijk verhaal opleveren. Het is een maatschappelijke ontwikkeling dat consumenten producten vragen die op een verantwoorde wijze zijn geproduceerd.”

Afzet op Texel

Voor de afzet van de Echte Texelse boerenkaas, Echte Texelse schapenkaas en geitenkaas is de afzet op het eiland verreweg het belangrijkst. Via enkele groothandels wordt de kaas ook als exclusieve kaassoorten elders in binnen- en buitenland afgezet.

Voor Witte is het de uitdaging om goede kwaliteit te leveren. Dat resulteert regelmatig met het winnen van fraaie prijzen. Zo scoorde hij afgelopen herfst bij de Noord-Hollandse kaaskeuring honderd punten voor een kaas, een zeldzaamheid. In 2014 verwierf hij de Super Gold-score bij de World Cheese Awards in Londen. “Mooie resultaten”, zegt hij. “Maar het allerbelangrijkste blijft een uitstekende kwaliteit van de kaas en melk. Daar hechten we veel waarde aan.”