Jan Pieter en Margaretha van Tilburg, melkveehouderij in Hellum (Gr.)

Grondgebonden, zeer energiezuinig en open armen naar de samenleving. Dat is Zandhoeve Holsteins van Jan Pieter en Margaretha van Tilburg. De focus ligt op het verder verduurzamen van het bedrijf.

  • 120 ha
  • 137 melkkoeien
  • 80 stuks jongvee

Steeds verder verduurzamen

Grondgebonden, zeer energiezuinig en met open armen naar de samenleving. Zo kun je Zandhoeve Holsteins van Jan Pieter en Margaretha van Tilburg typeren. De focus ligt op het steeds verder verduurzamen van de bedrijfsprocessen.

Twee windmolens staan er op het erf van Jan Pieter (44) en Margaretha (40) van Tilburg. Eén is voor eigen opwek van stroom en een van een dorpscoöperatie in de buurt. Geen joekels van 120 meter, maar twee kleine van 15 meter hoog, van hout en staal. Het past in hun focus om zo duurzaam mogelijk te werken, met een open blik naar de samenleving.
In 2014 werd de nieuwe stal voor 140 melkkoeien in gebruik genomen. Deze gold toen als de meest energiezuinige van Europa. Dat kwam vooral omdat Van Tilburg als eerste de melktank is gaan koelen met behulp van een warmtepomp. Het zogeheten ECO200-systeem haalt met een warmtewisselaar de warmte uit de melk en glycolwater wordt daarna gebruikt om de melk te koelen. De vrijkomende warmte wordt met een warmtepomp opgewaardeerd. Dat warme water dient niet alleen als spoelwater voor in de melkstal, maar verwarmt ook nog eens de woning, die daardoor nu gasloos is.

De volgende stap is om in de winter, als de koeien op stal staan, warmte aan de mest te onttrekken. Met subsidie wordt nu een systeem uitgewerkt dat komende zomer kan worden geïnstalleerd in de bestaande mestput. “Met de mestwarmte kunnen we ´s winters de grotere warmtevraag in de woning opvangen, maar bovendien verwachten we dat gekoelde mest minder uitstoot van ammoniak en methaan oplevert. Dat is dubbel voordeel dus.” Samen met 80 zonnepanelen en de windmolen is het bedrijf zo al flink op weg om energieneutraal te worden.

Maar verduurzamen gaat voor Van Tilburg veel verder dan alleen energieneutraal te willen worden. Zo is het bedrijf met 120 hectare eigen grond volledig grondgebonden. Circa 67 hectare grasland en 10 hectare snijmais leveren al het benodigde ruwvoer, wat wordt aangevuld met eigen teelt veldbonen, tarwe en voederbieten. “Vanuit de kringloopgedachte willen we het gebruik van soja en krachtvoer minimaliseren. We willen ook het dieselgebruik terugbrengen, dus we onderzoeken nu of we een elektrische shovel kunnen gaan gebruiken in de stal om de koeien te voeren.”

Eind maart gaan de koeien de wei in en worden schoolkinderen uit de buurt uitgenodigd om de koeiendans mee te beleven. “We zijn op en top weiders en vinden het heerlijk om de koeien buiten te houden. Mensen in de omgeving waarderen dat. Tijdens de hitteperiode lagen de meeste koeien overdag op stal waar het wat koeler was en ’s nachts buiten. Een bezoeker verbaasde zich erover ze overdag in de stal te zien. Mooi dat we het aan de koeien zelf kunnen overlaten wat ze willen.”

In 2017 begon Van Tilburg met akkerrandenbeheer. De drie stroken van 9 meter breed kosten hem 1,5 hectare productief land. “Maar het ziet er prachtig uit. Het jaar rond zitten er veel vogels en ’s zomers veel insecten. We zien geregeld reeën. Omwonenden waarderen het erg en er staat uiteraard een vergoeding tegenover.”

Als grondgebonden bedrijf heeft Van Tilburg minder last van de beperkende fosfaatwetgeving. Wel stootte hij zo´n 40 stuks jongvee af. Daar staat tegenover dat hij doorgroeide van 120 naar nu bijna 140 koeien. Hij ziet ruimte om naar 150 koeien te gaan. “De basis is toch een goede melkopbrengst. Met de droge koeien erbij was ons gemiddelde vorig jaar 9.300 kilo melk. Dat is heel mooi. Ik moet zeggen dat we wel zwaar in de financiering zitten. Daarom hebben we de nieuwe stal in 2013 op 140 in plaats van 160 koeien gebouwd en gebruiken we de bestaande schuur nog voor jongvee. Er zijn daar ook strohokken voor het afkalven. Onze arbeidsefficiëntie is dankzij de nieuwe stal enorm verbeterd. Dat is ook wat waard.”