De Aardappelboer
Arwin Bos, akkerbouwer in Nieuw-Vennep en Zwanenburg (NH)

• 130 hectare akkerbouw
• 40 hectare consumptieaardappelen
• afzet in korte keten

Aardappels met een verhaal

Aardappelteler Arwin Bos uit de Haarlemmermeer (NH) is gespecialiseerd in de productie van rassen met smaak. Die aardappelen verkoopt hij direct aan afnemers binnen een straal van 100 kilometer rond zijn bedrijf.

Produceren voor de wereldmarkt tegen een zo laag mogelijke kostprijs óf specialiseren in smaakaardappelen in combinatie met directe afzet? Toen Arwin Bos besloot om het bedrijf van zijn vader in de Haarlemmermeer over te nemen – hij was daarvoor advocaat in Amsterdam -, stond hij voor de keus. Hij koos voor de tweede optie.

Dat heeft hem geen windeieren gelegd. Een belangrijk deel van zijn aardappelen weet hij inmiddels direct af te zetten. Bos begon in 2013 voorzichtig op een paar hectare met de teelt van bijzondere rassen zoals Roseval, Vitelotte en La Ratte. Hij had afspraken met een paar afnemers, maar investeerde wel onmiddellijk in gekoelde opslag en een sorteer- en verpakkingslijn. Kostte hem meer dan een ton, maar hij geloofde erin. Inmiddels teelt hij 35 hectare frietaardappelen. Hij weet een groot deel van de grote maten direct af te zetten aan afnemers binnen een straal van 100 kilometer rond zijn bedrijf. Tot zijn klantenbestand behoren supermarkten, restaurants en ambachtelijke frietzaken. Het gaat omgerekend om een directe afzet van 125.000 tot 150.000 porties friet per week.

De Aardappelboer
Het bedrijf van Bos heet simpelweg De Aardappelboer. Dat is hij zeker, maar hij omschrijft zichzelf tegelijkertijd als dienstverlener in de foodsector. “Als een nieuwe frietzaak zich bij mij meldt, ga ik onmiddellijk op bezoek. Ik neem een zak aardappelen mee en we gaan snijden en frituren. Ik vertel over mijn bedrijf, mijn teeltwijze, adviseer over de beste olie en dan gaan we aan de slag. Bakken en proeven. Meestal heb ik er dan een nieuwe afnemer bij.”Bos wil aardappels telen met een verhaal. Zijn afnemers willen daar alles over weten, omdat ook hun klanten geïnteresseerd zijn. Bloemrijke akkerranden zijn een onderdeel van dat verhaal. De randen, bij elkaar zo’n 1,5 hectare, trekken natuurlijke vijanden van luizen en coloradokevers aan, waardoor hij meestal niet hoeft te spuiten met insecticiden.

Hij heeft een extensief bouwplan met 50% graan- en maaigewassen en gebruikt alleen vaste organische mest. Op een deel van zijn gronden wordt niet meer geploegd, want ‘niet-kerende grondbewerking is een enorme stimulans voor het bodemleven’. Hij verwacht over een paar jaar helemaal niet meer te ploegen. Langzaam maar zeker komt zijn grond in balans. Hij geeft onmiddellijk toe, het is een zoektocht. Hij heeft geluk met zijn grond, op klei is het makkelijker om een smaakvolle aardappel te telen dan bijvoorbeeld op zand. Zijn bedrijf bevindt zich dicht bij zijn afnemers. Dat is ook mooi meegenomen. Maar dan nog. Met vallen en opstaan heeft hij geleerd om de smaak van zijn aardappelen te verbeteren door te sturen met bemesting. “Het aantal tonnen per hectare vind ik niet interessant, ook de vorm is niet belangrijk, bij mij gaat het vooral om smaak.”

De opbrengstprijzen in de gangbare aardappelsector variëren enorm. Bij Bos is dat niet het geval. “De omslag naar directe afzet heeft op ons bedrijf geleid tot een meer stabiele en gemiddeld ook hogere prijs. Daar staan natuurlijk hogere kosten tegenover. Ik moet bijvoorbeeld 52 weken aardappels kunnen leveren, ook helemaal aan het eind van het seizoen in augustus. Daarvoor heb ik fors moeten investeren in opslag.”

Bos is niet enige akkerbouwer die actief is in korte ketens. Qua omvang is hij wel een van de grotere spelers in de markt. Die markt is niet oneindig groot, waarschuwt hij. “In feite is er geen ruimte meer voor nieuwkomers. We moeten oppassen voor prijsbederf door onderlinge concurrentie.”