IJsboerderij Margje 24

Sander en Deborah Bouma, melkveehouders en ijsmakers in Workum (Fr.)

• 180 melkkoeien
• ijsmakerij
• agrarisch natuurbeheer
• windmolen en zonnepanelen

Lekker ijs van eigen melk

Sander en Deborah Bouma zijn melkveehouders annex ijsmakers. In hun eigen ijssalon in Leeuwarden en later dit jaar in Sneek kan de bezoeker uit 24 ijssmaken kiezen. En tegelijkertijd via een beeldscherm rechtstreeks de koeien bewonderen.

Het liefst praat Sander Bouma over de ijsmakerij op zijn bedrijf. En over de ijssalon, Margje 24, waar de smaakvolle producten te koop zijn. Margje 24 is een van zijn eerste driewegkruisingen en is daarom de naamgever van de salon geworden. Maar ere wie ere toekomt, het is zijn vrouw Deborah die verantwoordelijk is voor de ijsproductie op hun bedrijf. Hij doet de koeien, het landwerk en, dat wel, de marketing van de ijsverkoop. Of de verslaggever in ieder geval wil vermelden dat hij en zijn vrouw komende zomer een tweede ijssalon gaan openen in Sneek. Hij ziet ernaar uit.

De nieuwe salon richt zich op toeristen die in de zomer massaal het Friese merengebied bezoeken. Daar komt, net als in hun salon in Leeuwarden, een expositieruimte waar bezoekers via een webcam en een beeldscherm zijn koeien kunnen bewonderen. Want daar gaat het hem natuurlijk ook om: consumenten informeren over de melkveehouderij anno 2020. Het ouderwets beeld van de boer op klompen en een strootje tussen de lippen wil hij ombuigen. De bezoekers van de ijssalon kunnen – al likkend aan hun bolletjes ijs – zien wat er tegenwoordig allemaal komt kijken om ijs te maken. Dat begint bij de koe. De kijker zal zich ook verbazen over de melkrobots en de ijsmachines. Dat dwingt respect af, is zijn ervaring als hij in de salon in Leeuwarden rondloopt.

Waar hij het meest trots op is? De smaak van hun ijs. De receptuur is ontwikkeld samen met een professionele ijsmeester. Melk van de eigen koeien is de basis. Hieraan worden melkpoeder, slagroom en boter toegevoegd. Deze grondstoffen koopt hij van Friesland-Campina, de zuivelonderneming waaraan hij ook het grootste deel van de melk levert. Een paar jaar geleden volgden Sander en Deborah een cursus voor ijsmakers in Italië. De cursusleider verbaasde zich vooral over de toevoeging van boter. Dat is wel erg duur, zei hij. “Dat is op zich waar, maar botervet is bepalend voor de romige smaak. Daar scoren wij juist mee.”

Zijn grootste uitdaging is om lekkere melk te maken. “Om die reden krijgen mijn koeien geen mais, want dat beïnvloedt de ijssmaak negatief. Het rantsoen van onze dieren bevat juist wel perspulp en wortels. Dat maakt de melk wat zoeter. Prima voor de smaak van ijs.” Hij licht nog een tipje van de sluier op. De melk stroomt vanaf de melkrobots rechtstreeks naar de ijsmakerij. “Wij pasteuriseren warme melk en geen tankmelk. Ook dat is bepalend voor de smaak van ons ijs.”

Aantrekkelijk
Op dit moment gaat 95% van de melk naar FrieslandCampina. De ijsproductie vraagt relatief weinig melk, maar is voor hen wel lucratief. Sander: “Van één liter melk maken we twintig bolletjes ijs. Elk bolletje levert € 1,50 op. Reken maar uit. Daar gaan natuurlijk wel de kosten af, zoals de huur van de ijssalons en loon van onze arbeidskrachten.”

Op het bedrijf worden 180 koeien gemolken op 100 hectare grasland, waarvan 40 hectare natuurlijk grasland. Dit areaal omvat kruidenrijk grasland, weidevogelland met uitgestelde maaidatum en een ganzengedoogzone. “Dat doen we al jaren. Het doet mij pijn als ik lees dat boeren de schuld krijgen van de achteruitgang van weidevogels en insecten. Ze doen er vaak juist veel voor, net zoals ik.”

Op het bedrijf staat een windmolen die stroom oplevert voor 650 huishoudens. Op een van de daken liggen zonnepanelen, Sander was in 2003 een van de eerste boeren die hierin investeerde. Komende zomer vertienvoudigt hij het aantal panelen. Op weg naar 650 vierkante meter. “Op dat moment zijn wij volledig energieneutraal.”